ลองนึกภาพชานชาลารถไฟชินคันเซ็นที่สถานีโตเกียวในเช้าวันอาทิตย์ ผู้คนต่างลากกระเป๋าเดินทางเบียดเสียดกันแน่นขนัด เด็ก ๆ โบกมือลาปู่ย่าตายาย และนักท่องเที่ยวต่างชาติยืนงงกับความหนาแน่นที่ไม่เคยเจอมาก่อน นี่คือภาพที่เกิดขึ้นจริงในญี่ปุ่นเมื่อวันที่ 16 สิงหาคมที่ผ่านมา ซึ่งเป็นวันสุดท้ายของช่วงวันหยุดโอบ้ง (お盆 เทศกาลรำลึกถึงบรรพบุรุษที่ชาวญี่ปุ่นนิยมกลับภูมิลำเนาหรือเดินทางท่องเที่ยว)
ตามรายงานของสำนักข่าว NHK และสื่อท้องถิ่นหลายแห่ง วันที่ 16 สิงหาคมเป็นจุดพีคของ “Uターンラッシュ” หรือกระแสการเดินทางกลับเข้าเมืองหลังพักโอบ้ง ทั้งรถไฟชินคันเซ็นและเที่ยวบินภายในประเทศแน่นขนัดตลอดทั้งวัน ขณะที่ทางด่วนในเขตเมืองใหญ่ก็เกิดการจราจรติดขัดเป็นแถวยาว ที่สถานีชินโอซากะ ชานชาลาเต็มไปด้วยทั้งนักท่องเที่ยวต่างชาติและครอบครัวชาวญี่ปุ่นที่เดินทางกลับจากวันหยุด สำหรับปีนี้ยังมีรายละเอียดที่น่าสนใจเพิ่มเติมคือ มีผู้คนจำนวนไม่น้อยเดินทางไปยังจังหวัดคุมาโมโตะซึ่งเพิ่งประสบเหตุแผ่นดินไหวรุนแรงก่อนหน้านี้ในเดือนเดียวกัน เพื่อซื้อของฝากช่วยสนับสนุนเศรษฐกิจท้องถิ่นในนามของการ “ให้กำลังใจ” ผู้ประสบภัย ซึ่งสะท้อนวัฒนธรรมการช่วยเหลือกันของสังคมญี่ปุ่นได้เป็นอย่างดี
โอบ้งเป็นหนึ่งในช่วงวันหยุดที่สำคัญที่สุดของญี่ปุ่นรองจากปีใหม่และโกลเด้นวีค (ゴールデンウィーク ช่วงวันหยุดยาวต้นเดือนพฤษภาคม) โดยปกติจะตกอยู่ราวกลางเดือนสิงหาคม แม้จะไม่ใช่วันหยุดราชการอย่างเป็นทางการทั่วประเทศ แต่บริษัทเอกชนส่วนใหญ่จะให้พนักงานหยุดยาวในช่วงนี้ตามธรรมเนียม เพราะเป็นช่วงเวลาที่ครอบครัวชาวญี่ปุ่นกลับไปเยี่ยมหลุมศพบรรพบุรุษและร่วมพิธีกรรมทางศาสนาที่บ้านเกิด ด้วยเหตุนี้ ทุกปีในช่วงกลางเดือนสิงหาคมจึงเกิดปรากฏการณ์การเดินทางพร้อมกันของคนทั้งประเทศทั้งขาไปและขากลับ ปีนี้ตามการคาดการณ์ล่วงหน้าของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ระบุว่าช่วงขากลับจะมีการจราจรติดขัดระยะทาง 10 กิโลเมตรขึ้นไปรวมกันหลายร้อยครั้งทั่วประเทศ และรถไฟชินคันเซ็นในบางช่วงเวลาอาจมีอัตราผู้โดยสารในตู้โดยสารแบบไม่จองที่นั่งสูงเกิน 150% ของความจุ
สำหรับคนไทยที่วางแผนไปเที่ยวญี่ปุ่น ข่าวนี้มีประโยชน์ในเชิงปฏิบัติมากกว่าที่คิด เพราะช่วงกลางเดือนสิงหาคมของทุกปีไม่ใช่แค่ช่วงที่อากาศร้อนจัด แต่ยังเป็นช่วงที่คนญี่ปุ่นเองก็เดินทางพร้อมกันทั้งประเทศ หากคุณบังเอิญวางแผนเที่ยวญี่ปุ่นในช่วงนี้โดยไม่รู้ตัว อาจต้องเจอกับตั๋วรถไฟชินคันเซ็นที่จองยากกว่าปกติ ราคาตั๋วเครื่องบินภายในประเทศที่แพงขึ้น โรงแรมในเมืองท่องเที่ยวหลักที่เต็มเร็วกว่าที่คิด และความแออัดตามสถานที่ท่องเที่ยวยอดนิยมที่มากกว่าช่วงเวลาอื่นของปี โดยเฉพาะนักท่องเที่ยวไทยที่นิยมเดินทางไปญี่ปุ่นแบบอิสระ (Free Independent Traveler) และมักจองที่พักหรือตั๋วรถไฟล่วงหน้าไม่นานนัก อาจเจอปัญหาที่พักเต็มหรือราคาสูงเป็นพิเศษหากไปตรงกับช่วงนี้พอดี
ดังนั้นหากคุณกำลังวางแผนทริปญี่ปุ่นในช่วงกลางเดือนสิงหาคมของปีหน้าหรือปีต่อ ๆ ไป คำแนะนำง่าย ๆ คือให้จองตั๋วเครื่องบินและที่พักล่วงหน้าอย่างน้อย 2-3 เดือน โดยเฉพาะถ้าเส้นทางของคุณต้องใช้รถไฟชินคันเซ็นระยะไกลหรือเดินทางเข้า-ออกเมืองใหญ่อย่างโตเกียวหรือโอซาก้าในช่วงวันที่ 13-16 สิงหาคม หากเลี่ยงได้ ลองพิจารณาเลื่อนทริปไปเป็นสัปดาห์สุดท้ายของเดือนสิงหาคมหรือต้นเดือนกันยายนแทน ซึ่งนอกจากจะหลีกเลี่ยงความแออัดได้แล้ว ราคาตั๋วเครื่องบินและที่พักก็มักจะถูกกว่าด้วย ถือเป็นเคล็ดลับเล็ก ๆ ที่ช่วยให้ทริปญี่ปุ่นของคุณราบรื่นและคุ้มค่ามากขึ้น
